Met boswachter Hanne mee de natuur in: ’Het geluid van de smient klinkt als een aanmoediging’ | column

Hanne Tersmette

Boswachter Hanne Tersmette-Strijland (Vogelbescherming Nederland) neemt de lezer vanaf vandaag elke week mee de natuur in. Ze groeide op in de Zaanstreek en woont nu midden in de bossen op de Utrechtse Heuvelrug. Wil je meer natuurtips? Volg haar dan op Instagram: @hannetersmette

De Kalverpolder, het Wormer- en Jisperveld, zelfs de ogenschijnlijk saaie Beemster: van jongs af aan ontdekte ik er allerlei soorten dieren. Zo vaak ik kon ging ik op avontuur in het zompige veen met mijn jeugdvrienden Anne en Sjoerd. Nadat Sjoerd het zitje in de kano voor me had drooggemaakt peddelden we de polders in. Één stukje veengrond was onze favoriet.

Het paradijs, zoals we het stukje liefkozend noemde, toonde ons allerlei kleuren en geluiden. Zomers stond het er vol met bloemen: rietorchissen en moeraskartelblad zou ik later leren. Vanuit het riet werden we toegezongen door kleine bruine vogeltjes. Ze uit elkaar houden was een crime. Gelukkig waren er ook grutto’s. Makkelijker te herkennen met hun lange snavel en poten. Boven de weilanden riepen ze: ’gruttooo, gruttooo’.

Als de zomer overging van herfst naar winter veranderde ons paradijs. De kleuren werden geel en bruin. Het heldere geroep van de grutto verdween. Even werd het stil. Maar naarmate de weken verstreken vulde de polder zich met nieuw geluid. Soms vergaten we tijdens onze kanotochten de tijd en moesten we zo snel als we konden naar huis peddelen, voor het echt donker was. En opeens was daar dan een fluitend geluid dat we alleen hoorden als de winter inviel: Het geluid van de smient. Hoog boven de kano vliegend leken ze ons veilig thuis te willen brengen. De winter was begonnen.

(Tekst gaat door onder de foto)

© foto: pixabay/Kev

Nog altijd associeer ik de smienten met het invallen van de winter. Niet zo gek, want de smient is een wintergast. Terwijl ’onze’ grutto’s hun heil zoeken in Afrika, komt deze eendensoort omstreeks november vanuit Scandinavië en Siberië naar Nederland. Zodra de schemer invalt wordt de donkere polderlucht gevuld met het vrolijke ’gewiéuw’ van de smienten. Ze verlaten dan grotere wateren en meren waar ze overdag rusten en vliegen naar weilanden om hun buiken te vullen met gras. De mannetjes herken je aan hun kastanjebruine kop en roomgele streep op het voorhoofd.

Het geluid van de smient: een aanmoediging. Ontstaan als meisje in de kano, bang om te laat thuis te komen, ervaarde ik ook toen ik ouder was en hardliep door de donkere polder. Ergens in februari hielden de aanmoedigingen op. De smienten waren gevlogen. Rustig wachtte ik af tot de grutto’s weer begonnen te roepen en de stilte opnieuw verdween.

Net binnen