Premium

Dikke Van Benthem boven water, duizend vellen geschiedenis over Heemskerk

Heemskerk

Ruim zestig jaar na dato is het boven water, duizend vellen geschiedenis van Heemskerk, opgetikt door de vroegere gemeentesecretaris Herman van Benthem. Het typoscript blijkt in de nalatenschap gelegen te hebben van burgemeester Henk Nielen. Henk Tijbosch heeft de boekuitgave daarom aangepast.

Van Benthem schreef zijn pil ’De geschiedenis van het oude Heemskerk’ in 1956 in opdracht van de gemeente. Hij was toen al zes jaar met pensioen, en had zich in zijn vrije tijd in de dorpsgeschiedenis verdiept. Tijbosch: ,,Van Benthem had drie ordners vol getypt, duizend pagina’s, opgedragen aan burgemeester Nielen.’’

De oud-gemeentesecretaris vertelt erin over de kastelen en hun bewoners, over het dorpsbestuur, de polders, het Huldtoneel, de duinen en de kerken, maar ook over de kermis, loslopende honden en de voetbalclub. Veel verhalen die in de officiële geschiedenissen ontbreken.

Te duur

Tijbosch: ,,Maar de gemeente vond het te duur om uit te geven, tienduizend gulden voor driehonderd exemplaren. Bovendien stonden er te veel fouten in.’’

Dus verdween het typoscript in de la. De Historische Kring Heemskerk (HKH), of in elk geval leden daarvan, mochten het wel lenen en lezen. Zo’n dikke pil, dat moest toch wel het standaardwerk zijn. ,,Ik kwam het bij collega’s van de Hoogovens tegen’’, zegt Piet van Zwieten van de HKH. ,,Maar Karel de Wit en ik mochten er niets mee doen.’’

Burgemeester Nielen had namelijk rijksarchivaris Johan Groesbeek gevraagd om de geschiedenis op te schrijven. Dat werd het handzamere ’Heemskerk, onderweg van verleden naar heden’ uit 1978. Groesbeek deelt daarin een sneer uit naar de Dikke Van Benthem, hij kende het manuscript. Volgens Van Zwieten zei Groesbeek dat Van Benthem de meeste informatie van hem had gekregen.

De Dikke Van Benthem stond ondertussen bij de HKH, dachten ze. Van Zwieten: ,,Het verhaal ging dat de gemeente het manuscript aan ons gegeven had. Maar op een gegeven moment was het nergens meer te vinden. Er waren kopieën, mensen die die duizend vel overgetikt hadden. Een monnikenwerk. Pierre Jansen wilde het uitgeven, maar dat mocht niet. Op een gegeven moment waren er meerdere exemplaren, maar allemaal kopieën. Ook Van Benthems kleinzoon had er een.’’

Zwaar

Van een van die kopieën maakte grafisch vormgever Tijbosch vier jaar geleden een boek. 630 dichtbedrukte pagina’s, meer dan een kilo zwaar, alleen tekst, geen plaatjes. Te verkrijgen via print on demand: je bestelt je boek rechtstreeks bij de drukker en die maakt en verstuurt een exemplaar. Toen was al wel duidelijk dat er twee pagina’s ontbraken, zoals er bij het overtikken vaker stukjes per ongeluk over werden geslagen.

Zes maanden geleden dook het origineel opeens op. Adri, de zoon van burgemeester Nielen, bracht verschillende dozen uit het archief van zijn vader naar de HKH. Daartussen de drie ordners. Hoe het thuis bij Nielen terecht is gekomen, weet Gerrit van de Klok van de HKH niet. Maar ook het origineel is niet meer compleet. Van Zwieten heeft het in drie banden in laten binden, en netjes gerubriceerd komt het nu in het archief van de Historische Kring.

Inmiddels heeft Tijbosch een derde druk gemaakt van van Benthems Geschiedenis, met hulp van Van Zwieten helemaal gecorrigeerd en uitgebreid met de ontbrekende pagina’s.

Herman van Benthem: ’De geschiedenis van het oude Heemskerk’. Te bestellen via www.boekenbestellen.nl, € 29,95; verzendkosten € 1,95. Wie al een eerdere druk heeft, kan via Tijbosch een aanvulling krijgen: tijbosch@ziggo.nl.