Krakende gewrichten, stramme ledematen, een uitdijend buikje: Boven de 50 jaar kent beperkingen maar ook bekoringen

Krakende gewrichten, stramme ledematen, een uitdijend buikje: Boven de 50 jaar kent beperkingen maar ook bekoringen
Deadlines en volle agenda’s kunnen leiden tot stress.

Krakende gewrichten, stramme ledematen, een uitdijend buikje, een kaal hoofd en ook de seks is niet meer wat het geweest is. Het schrikbeeld van iedere oudere jongere die de tweede helft van zijn leven ingaat. Ouderdom komt met gebreken, toch?

We worden steeds ouder. In 1950 werden mannen gemiddeld 59 jaar en vrouwen 63. Tegenwoordig ligt de gemiddelde leeftijd voor mannen op 78,4 jaar en voor vrouwen op 82,5 jaar. En die trend zet zich door, volgens de prognoses van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Jongetjes die in 2018 geboren zijn, worden gemiddeld 80,2 jaar oud en meisjes 83,3.

Was je vroeger dus met 50 al een bejaarde, de 50’er van nu en straks is net met de tweede helft begonnen en moet nog heel wat jaren werken voordat hij de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt. We worden ook anders ouder dan vroeger. We leven in een rijk land, met goede gezondheidszorg en we kennen geen armoede en honger. Niet zo raar dus dat we ouder worden.

Welvaart

Toch heeft leven in onze welvaartsmaatschappij zijn keerzijde. Deadlines, volle agenda’s, een druk sociaal leven en willen voldoen aan verwachtingen kunnen leiden tot stress, burnout en depressies. En doordat we zolang leven, lopen we ook meer risico om een zogeheten welvaartsziekte te krijgen. Die kunnen ontstaan door luxe levensgewoonten zoals structureel teveel of ongezond eten, te weinig beweging, roken en (overmatig) alcoholgebruik. Deze luxeproblemen kunnen leiden tot onder meer hart- en vaatziekten, sommige vormen van kanker, overgewicht en suikerziekte.

Je kunt in de eerste helft van je leven al heel veel doen om het jezelf in de tweede helft een stuk gemakkelijker te maken. Maar zoals zo vaak komt berouw na de zonde. En dus lopen veel vijftigplussers tegen typische vijftigpluskwalen aan.

Ongemakken

De tweede helft wordt vaak ingeluid met kleine doch soms – voor de betrokkene – gênante ongemakken. Het eerste pak Tena Lady of Tena Men is nu niet bepaald een mijlpaal waar je mee te koop loopt. Toch komt urineverlies vaak voor, bij vrouwen (25 procent) én mannen (10 procent). Helaas is er niet veel aan te doen, de aandoening wordt vaak veroorzaakt door een storing tussen de blaas en de hersenen.

Ook haaruitval komt met de jaren. Het hormoon testosteron is hier vaak de ongewilde boosdoener, bij mannen én vrouwen, hoewel mannen vaker, eerder en meer haaruitval hebben. Hoe meer testosteron, hoe kaler. Ook vitaminegebrek, stress, slechte voeding, roken kunnen haaruitval veroorzaken en het kan erfelijk bepaald zijn. Veel mensen van 50 en ouder krijgen problemen met hun ogen. De elasticiteit van de ooglens neemt af, waardoor het steeds lastiger wordt zaken en teksten van dichtbij te bekijken.

Leesbril

Met deze ouderdomsverziendheid is goed om te gaan door middel van een (lees)bril. Mensen die al een bril dragen en bijziend zijn, moeten juist hun bril afzetten om kleine lettertjes te kunnen lezen. Allemaal niet levensbedreigend, maar wel hinderlijk. En voor de ’lijder’ ervan vaak een teken van ouder worden, want die leesbril en die tonsuur maken je er nu eenmaal – qua uiterlijk - niet jonger op.

Naast uiterlijke veranderingen, rommelt het ’binnen’ ook. Tijdens de overgang en menopauze bij de vrouw en de penopauze bij de man worden de hormonen flink door elkaar gehusseld. Dat kan leiden tot allerlei lichamelijke en geestelijke kwalen, variërend van opvliegers tot neerslachtigheid. Het seksleven kan eveneens onder druk komen te staan: geen zin, erectieproblemen, vaginale droogheid. Bovendien kan de verveling na een jarenlang huwelijk zijn toegeslagen.

Omgekeerd komt ook voor: de zin in seks komt terug als nooit tevoren en kan obsessieve vormen aannemen. Zodra de hormonen gekalmeerd zijn, kan het seksleven van voor de meno- en penopauze weer worden hervat. Als de partners dan nog bij elkaar zijn, tenminste. De meeste scheidingen schijnen namelijk tijdens deze heftige periode plaats te vinden. Komt het stel schadevrij uit de hormonale strijd, dan zal zwanger worden niet meer tot de mogelijkheden behoren, maar van elkaar genieten des te meer – al zal niet meer het gehele repertoire uit het Indiase leerboek over de kunst van de liefde – ’De Kamasutra’ – de revue passeren.

Balans

Als je het allemaal zo leest, zou je er bijna depressief van worden. De frustratie van het ouder worden met bijbehorende gebreken kan zijn weerslag op iemands humeur en karakter hebben. Aan de andere – zonnige – kant breekt in de tweede helft ook een tijd aan waarin men meer vrije tijd krijgt en niet meer zo hoeft mee te gaan in de waan van de dag. Berusting en relativering kunnen ertoe bijdragen dat depressies op afstand blijven. Er ligt immers nog een heel leven voor je. Met een gezond levenspatroon en een flinke dosis levenslust en optimisme kan de tweede helft nog wel eens mooier worden dan de eerste. Dus laat maar komen, die ouderdom.