Premium

Coronavirus als euthanasie: ’Wat kan ik doen om mezelf met corona te besmetten?’

Coronavirus als euthanasie: ’Wat kan ik doen om mezelf met corona te besmetten?’
Het Expertisecentrum Euthanasie, voorheen bekend als de Levenseindekliniek.
© Archieffoto ANP
Amsterdam

Een grotere paradox lijkt niet te bestaan. Terwijl heel Nederland op minstens anderhalve meter afstand van elkaar moet blijven om het coronavirus te beteugelen, zijn er ook mensen die juist besmet willen worden om dood te kunnen gaan. Bij de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) in Amsterdam komen veel vragen binnen vanwege de coronacrisis.

De NVVE heeft de belangrijkste vragen en antwoorden op haar website gezet. Wat als men bijvoorbeeld nu niet naar de huisarts mag als gezond persoon om over een behandelverbod te praten? ’Als uw arts geen tijd heeft vanwege de coronacrisis kunt u na deze periode met uw arts in gesprek over uw behandelverbod. Misschien kunt u een andere zorgverlener uit de praktijk spreken over uw levenseindewensen’, antwoordt de vereniging.

Als men ziek is vanwege corona en niet behandeld wil worden omdat men wil overlijden? ’Als u niet wilt worden behandeld en/of niet wilt worden opgenomen in het ziekenhuis of op de intensive care is het verstandig dat te laten weten. Geef dit tijdig te kennen aan uw arts en uw familie of vrienden’, luidt het advies.

Zorgvuldigheid

Als drager van het coronavirus direct euthanasie krijgen, is volgens de NVVE ’waarschijnlijk niet mogelijk omdat er in dat geval nog niet kan worden voldaan aan de zorgvuldigheidseisen van de euthanasiewet’. De vereniging stelt dat een arts euthanasie mag verlenen als er onder andere sprake is van ondraaglijk en uitzichtloos lijden. ’In de beginfase van de ziekte zal nog niet duidelijk zijn of de situatie uitzichtloos is’.

Zeer confronterend is de vraag die binnenkomt wat men kan doen om zichzelf met het coronavirus te besmetten om te overlijden. Ook daarop gaat de NVVE in: ’Wij raden u aan om uw doodswens met een arts te bespreken. Er zijn waardigere manieren om te overlijden. Indien u besmet blijkt te zijn en u wilt dit benutten om te kunnen sterven, zorg dan dat u niet wordt opgenomen in het ziekenhuis en vraag aan uw arts om palliatieve thuiszorg. Overigens is het niet vanzelfsprekend dat mensen met het coronavirus komen te overlijden. Er is ook een grote overlevingskans’.

Zorgvuldigheidseisen

Volgens voorzitter Ed Verberne van de West-Friese Huisartsenorganisatie geldt voor euthanasieverzoeken ook nu de normale procedure, met alle zorgvuldigheidseisen van dien. „Alleen moet de arts nu extra beschermende maatregelen nemen vanwege corona. Ik zie persoonlijk nu wel grote problemen bij de uitvoering van euthanasie. Want normaal gebeurt dit in het bijzijn van familieleden. Nu kan niet iedereen erbij zijn. Hoe huisartsen hier nu mee omgaan weet ik niet.”

„Hoe artsen omgaan met euthanasie staat in principe geheel los van het coronavirus, los van het feit dat er momenteel minder mensen bij een euthanasie aanwezig mogen zijn”, vertelt Danielle Dil van de landelijke artsenfederatie KNMG in Utrecht. „Of een arts in deze tijd bereid is om euthanasie uit te voeren, is zijn eigen afweging. Wij hebben nu geen aanwijzingen dat artsen op dit moment anders handelen dan voor de coronacrisis.”

Geen tijd

„Er zijn zeker nog artsen die euthanasie uitvoeren, maar wij vermoeden dat er bij corona weinig euthanasie zal worden toegepast. Bij mensen die sterven door corona zal eerder palliatieve sedatie worden toegepast”, zegt Jeroen Vliegenberg van de NVVE. „Voor een zorgvuldige euthanasieprocedure is bij corona gewoonweg geen tijd.”

„De coronacrisis is voor zover wij nu zien geen aanleiding om nu niet meer verder te willen leven. Wel zien we dat veel mensen met hun sterfelijkheid worden geconfronteerd en dat maakt ze onzeker”, aldus Vliegenberg. „We spreken veel mensen die bang zijn dat ze naar de intensive care moeten en die aangeven dat zij dat liever niet willen. We leggen ze dan uit dat een behandelverbod daarvoor voldoende is’’, vervolgt Vliegenberg. ,,Ze schromen soms om aan de artsen door te geven dat ze niet beademd willen worden, de dokter heeft het al druk genoeg, en dan adviseren wij om in ieder geval met de naasten te bespreken wat de wensen zijn. Zo is de coronacrisis dus vooral de aanleiding voor een goed gesprek over het levenseinde.”

Opgeschort

Het Expertisecentrum Euthanasie in Den Haag heeft haar zorgverlening intussen tot nader order opgeschort. Dit centrum begeleidt artsen bij euthanasietrajecten van hun patiënten en verleent zorg aan mensen met een doodswens die bij hun eigen arts niet terecht kunnen. Vanwege de coronacrisis neemt het centrum tijdelijk geen nieuwe patiënten aan. Ook is de zorg voor huidige patiënten opgeschort.

’Als het verrichten van euthanasie al is afgesproken of toegezegd, kan de euthanasie doorgaan onder de voorwaarde dat de groep aanwezigen beperkt wordt tot de absoluut noodzakelijke naasten’, meldt het centrum. Ook urgente patiënten van het centrum (die terminaal zijn of waarbij de wilsbekwaamheid in het geding komt) worden nog geholpen, zolang arts en verpleegkundige hiervoor beschikbaar zijn.

Prioriteit

’Hoe wrang ook: euthanasiezorg kan niet als hoogste prioriteit binnen de gezondheidszorg gekenmerkt worden’, stelt het centrum. ’De besmettingsrisico’s zijn groot en bij het expertisecentrum zijn ambulante artsen en verpleegkundigen werkzaam die ook elders werken. Zij zijn bijvoorbeeld huisarts of werken op de intensive care van een ziekenhuis’.

Meer over corona in deze regio:

Volg hier het liveblog over corona.

We houden een interactieve kaart bij met coronabesmettingen.

Hier vindt u meer artikelen over corona.