Premium

Familie Sluis mag ingestorte stolpschuur in Hem van Drechterland niet slopen: ’Behoud van een stolp moet, maar er staat niets tegenover’

Familie Sluis mag ingestorte stolpschuur in Hem van Drechterland niet slopen: ’Behoud van een stolp moet, maar er staat niets tegenover’
Klaas Sluis en Jopy Vestering bij hun aangekochte stolp langs De Hout in Hem die zij willen slopen. ,,Als je deze stolp had willen redden, had je dat jaren geleden al moeten doen.’’
© Foto Jaap van der Pijll
HEM

Regen en wind hebben vrij spel in de stolp langs De Hout 58 in Hem. De stormen van de laatste maand hebben ervoor gezorgd dat het toch al slechte dak nu deels is ingestort. Eigenaars Klaas Sluis en zijn vrouw Jopy Vestering willen de stolp slopen. Maar dat mag niet van de gemeente Drechterland.

De stolp dateert uit 1923 en was eigendom van de familie Koster, die hier drie generaties lang een veehouderij hadden. ,,De stolp is altijd in gebruik geweest als stal en opslagruimte voor de hooiberg’’, vertelt Klaas Sluis, zelf ook veehouder. Samen met zijn vrouw Jopy, zoon Mark en schoondochter Linda, heeft hij verderop langs De Hout een bedrijf met 175 melkkoeien.

Sinds 1 oktober is Sluis eigenaar van de ruim twee hectare langs De Hout 58, inclusief het woonhuis met hierachter de stolpschuur, en schuren rondom achter op het erf. Het geheel met een agrarische bestemming heeft 525.000 euro gekost. Het asbest dak van de schuur die Sluis wil gebruiken, is al vervangen door nieuw dakplaten. ,,Hier willen wij ons jongvee opfokken’’, zegt Sluis. In het woonhuis voor woont nu zijn dochter. Maar met de schuurstolp wil en kan hij niets beginnen. Sluis wil hem slopen, maar de gemeente heeft de vergunning geweigerd.

,,De stolpenconsulent van adviesorganisatie MOOI Noord-Holland, die voor de vergunningaanvraag is ingeschakeld, oordeelt dat de fundering en de muren nog goed zijn’’, zegt Sluis. ,,De rest is slecht, erkent ook de gemeente. Het complete dak zakt in. Het hout dat nog overeind staat is overal vermolmd. Ook het vierkant.’’

Wegrottende vloeren

Een rondleiding door de stolp toont hoe zeer het pand verwaarloosd is. Door lekkages met openingen in het rieten dak zorgt regen ervoor dat ook de houten vloeren hieronder wegrotten en doorzakken. Aan één kant is het dak al compleet ingestort. Nog een paar flinke stormen en de andere zijden gaan er ook aan.

(Tekst loopt door onder de afbeelding)

Familie Sluis mag ingestorte stolpschuur in Hem van Drechterland niet slopen: ’Behoud van een stolp moet, maar er staat niets tegenover’
De stolp van de familie Fischer aan de Dr. Nuijensstraat in Westwoud stort steeds verder in.
© Foto Mediahuis /Cees Beemster

,,Hij is in redelijkheid nog te herstellen, zo wordt gezegd. Ik hoor van een aannemer dat herstel van deze stolp meer dan vijf ton gaat kosten. Herstel is en onhaalbaar plan’’, zegt Sluis. ,,De stolp staat bovendien in de weg voor onze bedrijfsvoering. Als-ie weg is kunnen we in de stal voor het jongvee aan de juiste kant de ingang maken. De stolp laten staan om hier iets mee te doen voor de zorg is niet iets dat wij gaan doen. Het is een schuur zonder woonbestemming.’’

,,Wij kochten eerder de stolp in De Hout 64 aan. Dit was een woonboerderij die in slechte staat verkeerde. Wij mochten die in 2012 zonder problemen slopen. Door die aankoop en deze koop hebben we hier nu een tweede nieuwe huiskavel voor ons bedrijf gecreëerd. Dat was nodig omdat onze eerste huiskavel door de aanleg van de nieuwe Westfrisiaweg van zeventig naar vijftig hectare is verkleind.’’

Monument

Intussen zijn de regels voor het behoud van stolpen in 2015 aangescherpt. ,,Omdat er veel stolpen verloren gingen, kwam de provincie toen met het rapport ‘Kansen voor de stolp’. Alle stolpen in Noord-Holland zijn nu min of meer monument. Die mogen alleen nog bij calamiteiten gesloopt worden. Dus bij brand of overstroming.’’

,,Mij was bij de aankoop van deze stolp niet bekend dat ik hem niet mocht slopen. Ik ging er van uit dat deze stolp in redelijkheid niet meer te herstellen was’’, vervolgt Sluis. ,,Ik heb er zeker begrip voor dat de provincie stolpen wil behouden. Onze eigen stolp langs De Hout 6 wordt zelfs door de provincie als voorbeeld gesteld van hoe het moet. De helft van de stolpen is ook al verdwenen. Maar dat je deze schuur nog zou moeten herstellen begrijp ik niet. Subsidie is hier nauwelijks voor. Als je deze stolp had willen redden, had je dat jaren geleden al moeten doen. Nu kost dat veel te veel.’’

Strikte voorwaarden

De bescherming voor stolpen die Drechterland in haar bestemmingsplannen heeft opgenomen, betekent dat slopen alleen is toegestaan onder strikte voorwaarden. Zo moet de bouwtechnische staat van de stolp dermate slecht zijn dat hergebruik ‘in alle redelijkheid’ niet mogelijk is. Indien er toestemming is tot sloop, moet er een nieuwe stolp met dezelfde afmetingen worden teruggebouwd.

‘Daar is in dit geval geen sprake van’, laat de gemeente weten. ‘Op grond van de, door een extern opgestelde bouwhistorische en bouwtechnische quickscan, zijn wij van mening dat de bouwtechnische kwaliteit niet dusdanig slecht is dat hergebruik in alle redelijkheid niet mogelijk is. De fundering, vierkantconstructie en gevels zijn in goede/redelijke staat. Alleen de dakconstructie en -bedekking zijn grotendeels aan vervanging toe.’

Drechterland zegt dat het herstel van deze stolp met dubbelvierkant, ‘vanwege het grote volume en de grote dakvlakken, aanzienlijke kosten met zich meebrengt die als onevenredig hoog omschreven kunnen worden, als de ruimte niet voor een ander gebruik dan voor de agrarische bedrijfsvoering gebruikt kan worden.’

(Tekst loopt door onder de afbeelding)

Familie Sluis mag ingestorte stolpschuur in Hem van Drechterland niet slopen: ’Behoud van een stolp moet, maar er staat niets tegenover’
Slechts twee oude gevels keren terug in de stolp van Dick Bakker in Oosterleek.
© Foto Mediahuis / Cees Beemster

Om de stolp te behouden wil de gemeente best met Sluis praten over een ander gebruik. Sluis hoopt binnenkort in een gesprek met de gemeente verder te komen. Maar een ander gebruik van de schuur, bijvoorbeeld voor zorgtaken, ziet hij niet zitten. Als het overleg niets oplevert, dan dreigt met de stolp hetzelfde te gebeuren als met de stolp van de familie Fischer langs de Dr. Nuijensstraat 29 in Westwoud.

Ook hier hebben regen en wind steeds meer vrij spel door het grotendeels ingestorte dak. Een plan om hier een nieuwe boerderij te bouwen die in tweeën gesplitst zou worden, en hiernaast een extra nieuw huis te bouwen, werd door de provincie tegengehouden. Intussen verpaupert de boel steeds meer.

Stolp Oosterleek

Ook Dick Bakker in Oosterleek wilde zijn stolp slopen en vervangen door een nieuw woonhuis. ,,Sloop mocht niet van de gemeente.’’ Toch is deze stolp grotendeels gesloopt. ,,Ik laat een nieuwe stolp bouwen. Alleen de oude voorgevel en een stuk muur aan de oostkant en het vierkant van de oude stolp blijven bestaan.’’

De oude stolp, waarin Bakker zelf nog geboren is, verkeerde volgens hem in slechte staat. ,,Het vierkant zakte. Drie jaar terug zijn we begonnen met onze plannen voor nieuwbouw. Toen wilden we een nieuwe stolp bouwen voor twee gezinnen; zodat ook mijn zoon hier kon wonen. Dat mocht niet omdat ik agrariër ben en mijn zoon niet. De stolp is agrarisch.’’

Dus volgde verplicht een nieuw plan voor de herbouw van de stolp. ,,De palen zijn deze week de grond ingegaan. Met kerst hopen we erin te kunnen. Als ik een gewoon huis had mogen neerzetten was ik zeker de helft goedkoper uit. Ik heb land verkocht om deze nieuwe stolp te kunnen laten bouwen. Melkvee heb ik niet meer. Ik heb alleen nog een opfokbedrijf.’’

,,Ik begrijp dat sommige stolpen verpauperen. Van het traject dat wij doorlopen hebben word je helemaal gek. Men wil stolpen behouden, maar de kosten liggen bij één persoon en zijn veel hoger dan voor het behoud van een normaal huis. Behoud van een stolp moet, maar er staat niets tegenover.’’