Dienst op kanonneerboten, vechten in Indië, bepalend voor modernisering van pantserschepen. En veel meer in boek over zeeofficier en minister Gerhard Pels Rijcken (1810-1889)

Dienst op kanonneerboten, vechten in Indië, bepalend voor modernisering van pantserschepen. En veel meer in boek over zeeofficier en minister Gerhard Pels Rijcken (1810-1889)
Koning Willem II bezoekt het eskader op de rede van Vlissingen, 1843. Centraal het fregat Zr. Ms. Rijn.
© Afbeeldingen uit boek
Den Helder

Zeeofficier Gerhard Pels Rijcken (1810-1889) doorliep een belangwekkende loopbaan bij de marine. Als minister van Marine zorgde hij voor de baanbrekende bouw van een serie moderne pantserschepen.

Pels Rijcken leefde in een eeuw van ongekende technische vooruitgang, ingrijpende economische veranderingen, maatschappelijke krachtverschuivingen en internationale krachtmetingen.

Dienst op kanonneerboten, vechten in Indië, bepalend voor modernisering van pantserschepen. En veel meer in boek over zeeofficier en minister Gerhard Pels Rijcken (1810-1889)
Gerhard Pels Rijcken in 1858.

In deze woelige eeuw speelde Gerhard Pels Rijcken op maritiem gebied een voorname rol. Geen enkele moeite had Dick Vries uit Den Helder om een boek van 292 pagina’s over hem en zijn eeuw te vullen. Vries publiceert al meer dan tien jaar over maritiem-historische onderwerpen.

Dienst op kanonneerboten, vechten in Indië, bepalend voor modernisering van pantserschepen. En veel meer in boek over zeeofficier en minister Gerhard Pels Rijcken (1810-1889)
Echtgenote Johanna M.C. Willinck.

Stoomoorlogsship

Al op jonge leeftijd vocht Pels Rijcken in Nederlands-Indië, deed dienst op kanonneerboten bij de bewaking van de Schelde en voer vele jaren op zee met prins Hendrik de Zeevaarder. Nederland schonk het stoomoorlogsschip Zr. Ms. Soembing in 1855 aan Japan en Pels Rijcken was op de reis van Nederlands-Indië naar Nagasaki commandant van dit schip.

Hij droeg later zijn kennis over aan Nederlandse en Japanse aspirant-zeeofficieren en adviseerde het kabinet over vlootvernieuwing. Hij sloot zijn loopbaan af in de rang van viceadmiraal.

Zijn wieg stond in het Brabantse Princenhage. In de eerste helft van de negentiende eeuw deed hij als zeeofficier dienst op de nog overwegend zeilende oorlogsvloot. Op zijn lange zeereizen knoopte hij waardevolle contacten aan met collega-officieren. Een van hen was prins Hendrik, de derde zoon van koning Willem II.

Cadeau

Op het wereldtoneel bepaalden stoomschepen ondertussen steeds nadrukkelijker de westerse economische en militaire hegemonie. Japan - al twee eeuwen in een isolement - probeerde haar technologische achterstand in te lopen. Als traditionele handelspartner wilde ons land Japan aan de hand nemen en gaf de Soembing cadeau. Ook verzorgde een Nederlands detachement enkele jaren onderwijs in Japan, onder leiding van Pels Rijcken.

Na zijn terugkeer werd hij betrokken bij de modernisering van de marine, een politiek beladen kwestie. Uiteindelijk werd hij minister in het conservatieve kabinet Van Zuylen van Nijevelt. Oplopende spanningen in de Europese politiek gaven Pels Rijcken de ruimte en middelen om te koersen naar een radicale omwenteling in de Nederlandse militaire scheepsbouw.

Het Paleis

Bijna een jaar was hij directeur en commandant van de marine op Willemsoord, van juli 1865 tot juni 1866. Daarna was hij twee jaar minister van Marine, tot juni 1868. In Den Helder betrok hij met zijn gezin een dienstwoning in het directiegebouw van de rijkswerf, het Paleis. Met een beurtschip arriveerden familie en inboedel na vele dagen via het Noordhollands Kanaal in Nieuwediep. Koks en dienstboden stonden het gezin bij.