Oud-minister Cees Veerman: ’Leer van Groningen’ bij aanpak bodemdaling in Veenweidegebieden in Noord-holland

Oud-minister Cees Veerman: ’Leer van Groningen’ bij aanpak bodemdaling in Veenweidegebieden in Noord-holland
Boze boeren protesteerden in december tegen plannen om de veenweidegebieden te vernatten.
© Archieffoto Michel van Bergen
Haarlem

Er is een ’reset’ nodig bij de plannen om de bodemdaling in veenweidegebieden tegen te gaan. Ook moeten initiatieven van streekbewoners worden beloond. Deze aanbevelingen doet oud-minister Cees Veerman in een rapport dat in opdracht van de provincie Noord-Holland is gemaakt.

Tractoren die door de tuin van het provinciehuis rijden. Boze boeren met protestborden. Het zijn niet de gele hesjes, maar de blauwe overalls die de beleidsbepalers bij de provincie hebben doen inzien dat ze misschien te voortvarend aan de slag waren gegaan met het aankondigen van allerlei maatregelen om de bodemdaling tegen te gaan.

In Noord-Holland is 39.000 hectare veenweidegebied. Het grootste deel (27.000 hectare) wordt door vierhonderd boerenbedrijven gebruikt. Door bemaling klinkt het veen in. Dit proces is al eeuwen gaande, maar het verzakken van de bodem levert steeds meer schade op. Daarnaast komen er bij het proces gassen (onder meer CO2) vrij.

Na de opstand van de boeren kreeg Cees Veerman, oud-minister van Landbouw, de opdracht om te onderzoeken op welke wijze het proces kan worden vlotgetrokken. Het leverde het rapport ’Haren kost geen tijd’ op. ,,Haren is het scherm maken van je maaigereedschap, zoals een zeis, waarna het maaien zoveel makkelijker gaat. Als het gaat om dit dossier dan betekent het dat het minder tijd kost om maatregelen uit te voeren als je ze goed hebt voorbereid dan als je plannen over het gebied uitstort.

Herstellen

Veerman sprak met tientallen vertegenwoordigers van agrariërs, natuurorganisaties, inwoners, gemeenten en waterschappen om te inventariseren wat hun wensen, randvoorwaarden en inbreng zijn om de bodemdaling in veenweidegebieden af te remmen, te stoppen en zo mogelijk te herstellen.

Volgens de oud-minister wordt verzakking van de bodem gezien als het grootste probleem. ,,De uitstoot van gassen wordt gezien als iets voor de langere termijn’’, stelt Veerman. Volgens hem is de problematiek urgent, maar niet zo acuut dat er morgen al allerlei drastische maatregelen moeten worden genomen. ,,Hierbij hoort een realistisch tijdschema.’’

Oud-minister Cees Veerman: ’Leer van Groningen’ bij aanpak bodemdaling in Veenweidegebieden in Noord-holland

In het rapport, dat hij dinsdag aanbood aan de nieuwe gedeputeerde Esther Rommel, adviseert hij om eerst veel meer onderzoek te doen naar technisch mogelijke oplossingen, zoals het inbrengen van water in het gebied (omgekeerde drukdrainage). Door de infiltratie te optimaliseren zou dit waarschijnlijk veel effectiever kunnen. Het is volgens Veerman niet ondenkbaar dat er techniek voor machines en tractoren wordt ontwikkeld zodat de landbouwgronden, ondanks dat ze slaper worden als gevolg van peilverhoging, toch kunnen worden blijven benut.

Serieus nemen

Ook adviseert hij de sterke focus op lisdodde te verbreden en ook te kijken of andere - eiwitrijke - gewassen kunnen worden geteeld. Verder moet er volgens Veerman maatwerk worden geleverd voor de verschillende gebieden waarbij initiatieven van onderop serieus worden genomen. ,,Er is veel kennis aanwezig in het gebied. Benut die kennis!’’

Het Rijk stelde onlangs 267 miljoen euro beschikbaar voor het oplossen van de problematiek in de veenweidegebieden. ,,Als ik zie om welke oppervlakte het gaat en welke inspanningen er nodig zijn dan is het een begin’’, aldus Veerman, die vindt dat het Rijk een coördinerende rol op zich moet nemen. ,,Het Rijk is nu nog teveel op de achtergrond aanwezig. Maar dit is niet af te kopen met geld.’’

Veencommissaris

Hij pleit voor een provinciale veencommissaris die met zijn staf het scharnier zou moeten zijn tussen de streek en de verschillende bestuursorganen (provincie, waterschappen, gemeenten). De belangrijkste boodschap van Veerman is echter dat er wordt gewerkt aan draagvlak. ,,Leer nou van Groningen!’’

Gedeputeerde Rommel liet weten blij te zijn met het rapport. ,,Bodemdaling is een van onze speerpunten in het coalitieakkoord en dus een prioriteit voor ons college. De uitkomsten van Cees Veerman vind ik daarom zo belangrijk omdat we hiermee tot nieuwe gesprekken en afspraken kunnen komen met de mensen in het veld. De eerste stap is dus gezet en na de zomer gaan we verder om bodemdaling samen aan te pakken.”

Het laatste nieuws.