Premium

Vispassage Spaarndam valt tonnen duurder uit

Vispassage Spaarndam valt tonnen duurder uit
Het gemaal bij Spaarndam.
© Archieffoto Richard Stekelenburg
Spaarndam

De aanleg van een vispassage bij het boezemgemaal Spaarndam valt veel duurder uit dan geraamd. Berekend was dat de doorgang 540.000 euro zou kosten, maar nu blijkt dat bijna 1 miljoen te zijn.

Het Hoogheemraadschap van Rijnland wil met de aanleg van een vispassage migratie van vis mogelijke maken. Vis uit de Noordzee en het Noordzeekanaal kan nu moeizaam Rijnlands boezem (kanalen en sloten) in- en uitzwemmen. De passage, een soort tunnel door de waterkering, voorkomt dat vissen worden verpulverd in de draaiende vijzel van het gemaal. De andere drie boezemgemalen van het Hoogheemraadschap van Rijnland - Halfweg, Katwijk en Gouda - kregen al eerder een vispassage.

Schets

In 2018 besloot Rijnland 540.000 euro beschikbaar te stellen voor de aanleg van de vispassage bij Spaarndam. Een eerste schetsontwerp gaf aan dat het voor dat bedrag zou kunnen. Rijkswaterstaat heeft aangegeven de helft van de uitvoeringskosten, voor zijn rekening te willen nemen maar heeft daar wel een maximum aan gesteld: 275 mille.

Nu het schetsontwerp is uitgewerkt tot een definitief plan en de aanbesteding is doorlopen, blijkt het bedrag van 540.000 euro bij lange na niet genoeg te zijn. Er is 455.000 euro extra nodig. De verenigde vergadering van het hoogheemraadschap wordt gevraagd hiermee in te stemmen en neemt daarover later deze maand een besluit.

Een belangrijke reden dat de klus duurder uitpakt, is dat de uitvoering anders wordt aangepakt dan waarbij in de schetsfase nog vanuit werd gegaan. Het werk duurt daardoor langer en er zijn ook meer materialen nodig.

Knelpunt

Bekeken is of het mogelijk is de klus opnieuw uit te zetten in de markt, maar dat biedt volgens het hoogheemraadschap geen soelaas. De verwachting is dat het project niet kan worden versoberd. En de vispassage helemaal afblazen, wil het waterschap ook niet. Rijkswaterstaat hecht veel belang aan de komst van de passage omdat Spaarndam na Halfweg het belangrijkste knelpunt is voor trekvis langs het Noordzeekanaal.

Bij uitstel bestaat het gevaar dat Rijnland de subsidie van 275 mille van Rijkswaterstaat misloopt. Die heeft namelijk als eis aan de geldelijke steun verbonden dat de passage voor november 2021 moet zijn gerealiseerd. Het hoogheemraadschap is nog in gesprek met Rijkswaterstaat over een hogere bijdrage nu de klus zoveel duurder uitvalt, maar de kans dat die meer gaat meebetalen is erg klein.

Rijnland heeft uitgerekend wat de gevolgen voor de belastingbetaler zouden zijn als de extra kosten van de duurdere vispassage daarop volledig zouden worden afgewenteld. Een verhoging van het tarief met 2,4 cent woonruimte en 2 cent per hectare onbebouwde grond zou daarvoor nodig zijn.

Glasaal

De al bestaande vispassages bij de drie andere gemalen van Rijnland voorzien in een grote behoefte. Twee jaar na de opening van de passage in Halfweg wezen tellingen uit dat in een week tijd zo’n 45.000 vissen passeerden vanuit zee richting de Ringvaart van de Haarlemmermeer. Het ging daarbij onder andere om spiering, glasaal (jonge paling) en driedoornige stekelbaars.