’Schagens monument vermeldt niet ’40-’45, maar 1939-1945’, leert Niek Jan Grooff de kijkers. Bijzondere 4 mei-herdenking in Schagen met leerzame Youtubefilmpjes

Het oorlogsmonument aan de Nieuwe Laagzijde in Schagen is afwijkend van de meeste andere monumenten. Niek Jan Grooff wijst er in een filmpje onder meer op dat hier de tekst 1939-1945 in de steen staat, en niet ’40-’45.
© Foto Mediahuis
Schagen

Niemand keek er verbaasd van op: geen kransleggingen met publiek op de dag van de dodenherdenking deze 4e mei. Ook in heel Schagen niet. Oorzaak: corona. Wél ontstond hier zo het idee voor een bijzondere herdenking. Eentje met een reeks opmerkelijke en leerzame Youtube-filmpjes bij en over de oorlogsmonumenten van de gemeente.

Ook kwam er dinsdagavond een speciale tv-uitzending uit voort, in samenwerking met het Herdenkingscomité ’40-’45 Schagen. Deze was vanaf 19.15 uur te zien op Noordkop Centraal TV.

Verder gaf een zeer groot deel van de inwoners in de gemeente welwillend gehoor aan de oproep om de hele dag, van zonsopkomst tot zonsondergang, de Nederlandse vlag halfstok te hangen.

Boodschap burgemeester

De jaarlijkse toespraak van burgemeester Marjan van Kampen, die dinsdagochtend in stilte kransen legde bij verschillende monumenten in de gemeente, was (en is) te lezen via de website van de gemeente.

(Tekst gaat door onder de foto)

Burgemeester Marjan van Kampen (Schagen): ,, Mensen hebben het ook nu niet makkelijk. Wat er gebeurt, welke misstanden, weten we vaak pas later. Of nooit.’’
© Foto gemeente Schagen

,,Omdat we alweer niet samen konden en kunnen komen, tonen we via ons Youtube-kanaal met filmpjes van de oorlogsmonumenten’’, benadrukte ze daarin onder meer. ,,Met uitleg erbij van een vrijwilliger in dorp en stad die zich inzet voor de 4 en 5 mei-vieringen. Wie naar hen luistert, leert meteen waarom het monument daar staat.’’

(Tekst gaat door onder de foto’s)

Fragment uit het filmpje met kleinzoon en naamgenoot Jan Bellis bij het J.C. Bellis-monument in Petten: ,,Ik hoop dat we het begrip vrijheid wel zullen beseffen, en dat we die vrijheid zullen blijven koesteren.’’
© Foto Mediahuis
Helwich Meijer van het 4 mei-comité Warmenhuizen bij het oorlogsmonument aan de Dorpsstraat: ,,Ontzettend dankbaar dat wij in vrijheid mogen leven. Dat is juist in coronatijd extra belangrijk. Want we merken nu ook zelf wat een kleine inperking van vrijheid betekent. En we zijn degenen die tijdens de Tweede Wereldoorlog hun leven hebben gegeven enorm dankbaar.’’
© Foto Mediahuis
Kees Francis bij het Vliegersmonument in Dirkshorn: ,,Van de zeven bemanningsleden wisten twee zich te bevrijden met een parachute, de vijf andere vliegers verongelukten.’’
© Foto Mediahuis
De plaquette van het Vliegersmonument in Dirkshorn toont de namen van de vijf Britse vliegers die op 3 juli 1942 omkwamen, toen hun toestel na een missie bij Bremen door een Messerschmidt werd neergehaald boven de Woudmeer.
© Foto Mediahuis

Van Kampen deed ook een oproep om een route lopen, met wellicht een oorlogsmonument onderweg. Vanwege het slechte weer bleven de meeste mensen echter thuis. Zo’n tochtje kan natuurlijk ook op later datum worden gewandeld.

Wellicht met deze boodschap van de burgemeester in het achterhoofd: ,,Laten we daar dan, apart van elkaar en toch samen in gedachten, stilstaan. Denken aan wat zo lelijk was. Aan hoe mooi wij mensen ook kunnen zijn. Hoe we elke dag weer kiezen om het goede te laten winnen. Ik denk aan hen en ik denk aan u op die dag. Met hoop in mijn hart. Want ooit, volgend jaar hopelijk, staan we daar weer. Samen.’’

(Tekst gaat door onder de foto)

Marga Mulder van de Dorpraad Sint Maarten legt uit wat er gebeurd is met het oorspronkelijke bielzen oorlogsmonument.
© Foto Mediahuis:
Klaas Tillema van het 4 mei-comité Schoorl, Groet, Camperduin bij het oorlogsmonument langs de N9. In zijn filmpje praat hij over ’de tragedie van Zijpersluis’, waarbij op deze plek op 11 april 1945 tien mannen zijn gefusilleerd.
© Foto Mediahuis
Annemarie Köster-Bromlewe, 4 mei-comité Callantsoog bij het graf van de Zuid-Afrikaanse RAF-pilot Norman David Crockart: ,,Zijn tweepersoons bommenwerper keerde op 27 juni 1940 terug van een missie boven Hannover en stortte neer in de Noordzee. Later is zijn lichaam teruggevonden aan de kust van Callantsoog. Zijn mede-piloot werd gevonden aan de kust van Denemarken.’’
© Foto Mediahuis

Net binnen